Ik ben Alice; sentiment gecombineerd met techniek doet het goed in Amerika

Toen Nederlandse documentairemaker en regisseur Sander Burger zijn documentaire ‘Ik ben Alice’ samen met producent Janneke Doolaard voor het eerst liet zien op het Rotterdams Film Festival, was de ontvangst lovend. Deze langspeeldocumentaire, de eerste van zijn soort door Burger, laat op een hartverwarmende manier zien hoe de huidige generatie probeert om te gaan met het probleem van het groeiende aantal ouderen. Alice, een sociobot, wordt tijdens een experiment naar drie alleenstaande dames gebracht van boven de 80. Het is de bedoeling dat Alice deze dames, door middel van kunstmatige interactie, probeert te vermaken en te helpen in de strijd tegen eenzaamheid. In Nederland is de documentaire goed ontvangen waarna het wereldwijd internationale nominaties en erkenningen heeft gewonnen. Hoe denken de recensenten hier in Amerika over?

Van beducht tot acceptatie

Wat men in de Verenigde Staten vooral aanspreekt is de reis waar je als toeschouwer aan deelneemt. In het begin moeten de drie oudere dames eigenlijk weinig weten van Alice en geven ze allen te kennen dat ze liever een echt mens zouden zien die voor hun zorgt. Maar als de documentaire verder gaat beginnen de deelnemers, zowel als de kijkers sympathie voor Alice op te bouwen. Geen wonder ook; Alice zingt met mevrouw Schellekens-Blanke, kijkt voetbal met mevrouw Remkes en telt en houdt toezicht op de lichamelijke oefeningen van mevrouw van Wittmarschen. De beelden van de camera in Alices ogen, ook al zijn deze van slechte kwaliteit, maakt de robot menselijker en laat de reacties van de drie dames vanuit een ander oogpunt zien.

Contrast tussen oud en nieuw

Een ander punt waar Amerikaanse recensenten goed over te spreken zijn is de manier waarop Burger en Doolaard het contrast neerzetten tussen aan de ene kant een generatie die zonder computers en andere gadgets is opgegroeid en aan de andere kant een sociobot die hen moet gaan vermaken. Feit is dat er steeds meer ouderen zullen komen en de huidige situatie kan dit niet aan, ook niet in de Verenigde Staten. De oplossing hier een robot voor te gebruiken is natuurlijk bijna futuristisch, maar de combinatie lijkt goed te lopen. De zorgverleners die meedoen aan de documentaire zijn aanvankelijk ook bang en achterdochtig, totdat ze zich realiseren dat Alice er niet is om hun baan over te nemen.

Geen stilistisch hoogstandje

De kritiek die geleverd wordt heeft niet zozeer met de inhoud van de documentaire te maken, maar meer met hoe het is vormgegeven. Hier zijn ze in Amerika niet van onder de indruk. Misschien is dit omdat het gefilmd is met een minimalistische Nederlandse nuchterheid, maar volgens verscheidene recensenten wordt met ‘Ik ben Alice’ niet het wiel opnieuw uitgevonden. Dit was waarschijnlijk ook niet Burgers intentie. In de documentaire weet hij sentiment en wetenschap op zo’n manier bij elkaar te brengen dat aan het eind ook de kijker medelijden heeft met Alice als ze terug in de kast wordt gelegd.